Renesans | inne lektury | kontakt | reklama | studia
   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Renesans

Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - kontekst

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

Utwór Jana Kochanowskiego „Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony...”, znany także jako „Pieśń XXIV”, został opublikowany w końcowej części zbioru „Księgi wtóre”.

Nazywany renesansowym manifestem dumy i sławy wiersz jest parafrazą słynnego utworu Horacego „Exegi monumentum” („Wybudowałem pomnik trwalszy niż ze spiżu?”), realizuje motyw twórczości nieśmiertelnej, zapoczątkowanej właśnie przez antycznego myśliciela. Przeniesienie motywu nieśmiertelnej twórczości przez Kochanowskiego na grunt XVI-wiecznej poezji było zabiegiem częstym, dowodzącym aktualności wątku podejmowanego już w starożytności.

„Pisarz odrodzenia nie tylko mógł, ale nawet powinien był czerpać z dorobku klasycznej starożytności, która stworzyć miała dzieła nieprześcignione. Tak ostro przez niektórych humanistów formułowany postulat stał się niebawem zgubny; nieustanne kombinacje i wariacje na zadany temat i przy pomocy wyimków czy niemalże dokładnych cytatów prowadziły, a w końcu i doprowadziły, do wyjałowienia. To niebezpieczeństwo groziło szczególnie poezji i prozie nowołacińskiej, która zaczęła więdnąć, gdy dała pierwszeństwo utrwalonej normie przed nieprzewidywalną ewolucją (Jerzy Ziomek, „Niezwykłe i nie leda pióro” [w:] „Jan Kochanowski. Interpretacje”, pod red. Jana Błońskiego, Kraków 1989, str 95–107).


Wątek ten, zapoczątkowany w przywołanej antycznej odzie, ma swoje poetyckie odpowiedniki w każdej epoce literackiej:
  • Pieśń o Rolandzie”;

  • „Legenda o św. Aleksym”;

  • Mikołaj Rej w „Żywocie człowieka poczciwego”;

  • Charles Baudelaire w wierszu „Padlina”;

  • Zygmunt Krasiński w „Nie-Boskiej Komedii”;

  • Kazimierz Przerwa-Tetmajer w wierszu „Evviva l'arte”;

  • Juliusz Słowacki w wierszu „Testament mój”;

  • Adam Mickiewicz w „Ajudah”;

  • Kamil Cyprian Norwid „Coś ty Antenom zrobił, Sokratesie”;

  • Antoni Słonimski w liryku „Do krytyka”;

  • „Do losu” Julian Tuwim;

  • „Ostatni z mego pokolenia” Leopold Staff;

  • „Radość pisania” Wisława Szymborska;

  • „Poeta w czasie pisania” Tadeusz Różewicz;

  • „Exegi monumentum” Jarosław Marek Rymkiewicz.






On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

Kochanowski Jan
Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - wiadomości wstępne
Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - interpretacja i analiza
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - interpretacja
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - analiza
Miło szaleć, kiedy czas po temu... (Pieśń XX) - interepretacja i analiza
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - kontekst
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - interpretacja
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - analiza
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - kontekst
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - analiza
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - interpretacja
Na lipę - kontekst
Na lipę - interpretacja i analiza
Wieczna Myśli (O żywocie ludzkim) - interpretacja i analiza
Na dom w Czarnolesie - kontekst
Na dom w Czarnolesie - interpretacja i analiza
O żywocie ludzkim (Fraszki to wszytko) - interpretacja i analiza
Do gór i lasów - interpretacja i analiza
Na swoje księgi - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - wiadomości wstępne
Do fraszek (Fraszki moje) - interpretacja i analiza
Raki - interpretacja i analiza
O kaznodziei - interpretacja i analiza
O Miłości - interpretacja i analiza
O doktorze Hiszpanie - interpretacja i analiza
Pieśń świętojańska o Sobótce - wiadomości wstępne
Pieśń świętojańska o Sobótce - interpretacja i analiza
Pieśń o spustoszeniu Podola (Pieśń V) - interpretacja i analiza
Treny - geneza, treść i konstrukcja
Tren I (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe...)
Tren IV (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)
Tren VII (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory...)
Tren VIII (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)
Tren IX (Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!...)
Tren X (Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?...)
Tren XI (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)
Tren XVIII (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)
Tren XIX (albo Sen)

Sęp-Szarzyński Mikołaj
Epitafium Rzymowi - kontekst
Epitafium Rzymowi - interpretacja i analiza
Sonet V. O nietrwałej miłości rzeczy świata tego - interpretacja i analiza
Sonet I. O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego - interpretacja i analiza
Sonet III. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem - interpretacja i analiza

Inne





Tagi: